Chalês
Chalouès
| Çli[V 1] articllo z-est ècrit en arpetan gèssien / ORB lârge. |
| Chalês | |||||
| [θa.ˈle] | |||||
Viua du bôrg de Chalês depués Vouelyi. | |||||
Blâson |
|||||
| Gentilyiço | Chalêsien, Chalêsiènnaen ORB lârge Shaléjin, Shaléjinnaen CFLL Challaisien, Challaisienneen francês | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Noms arpetans | |||||
| Nom arpetan historico | Chalouès [θa.ˈlwe] | ||||
| En CFLL | Shalé | ||||
| Noms ètrangiérs | |||||
| Nom latin (racena) | Chălŏsĭum | ||||
| Nom francês | Challex [ʃa.lɛks] | ||||
| Administracion | |||||
| Règion culturâla |
|||||
| Règion historica |
Payis de Gês | ||||
| Payis | |||||
| Règion | Ârvèrgne-Rôno-Ârpes | ||||
| Dèpartament | En | ||||
| Arrondissement | Gês | ||||
| Entèrcomunalitât | Payis de Gês Agllô | ||||
| Sendeco Mandat |
Alina Hofèr 2026-2032 | ||||
| Code postâl | 01630 | ||||
| Code comena | 01078 | ||||
| Dèmografia | |||||
| Populacion municipâla |
1 632 hab. (2023 | ||||
| Densitât | 188 hab./km2 | ||||
| Geografia | |||||
| Coordonâs | 46° 10′ 53″ bise, 5° 58′ 33″ levant | ||||
| Hôtior | Min. 330 m Max. 516 m | ||||
| Supèrficie | 8,67 km2 | ||||
| Tipo | Cientura urbèna | ||||
| Unitât urbèna | Defôr l’unitât urbèna | ||||
| Sôl d’atraccion | Geneva - Anemâsse (partia francêsa) (comuna de la corona) | ||||
| Èlèccions | |||||
| Dèpartamentâles | Canton de Touèri | ||||
| Lègislatives | 3éma circonscripcion | ||||
| Localisacion | |||||
| Geolocalisacion dessus la mapa : Ârvèrgne-Rôno-Ârpes
Geolocalisacion dessus la mapa : En
Geolocalisacion dessus la mapa : France
Geolocalisacion dessus la mapa : France
| |||||
| Lims | |||||
| Seto Vouèbe | challex.fr | ||||
| changiér | |||||
Chalês[N 1] [θa.ˈle][N 2] (Challex [ʃa.lɛks] en francês) est na comuna[V 2] francêsa et arpetanna[V 3] du payis de Gês, que sè trôve diens[V 4] le dèpartament de l’En[T 1] en règion Ârvèrgne-Rôno-Ârpes.
Le velâjo sus le molâr de Chalês[T 2] tint na pllace[V 5] a pârt en-dessus le Rôno[T 3] et pués ôfre na bèla viua râra dessus le Jura et les Ârpes. El’est[V 6] tot-pariér cognua por son vegnôbllo[V 7] de chasselâs[V 8].
Los habitents du velâjo ant nom los Chalêsiens [lo θa.le.ˈʒɛ̃] et les Chalêsiènnes [le θa.le.ˈʒɛ̃.nə][N 3].
Geografia
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]Le bôrg de la comuna sè trôve a 485 m de hiôt sus un molâr en-dessus la reva[V 9] drêta du Rôno u sud-èsto des monts Jura[T 4] diens le payis de Gês, et pués en fllanc de la frontiére suissa contre le canton de Geneva.
Toponimia
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]Le nom de la comuna vint du bâs latin *CHĂLŎSĬUM — il est[V 10] probâbllament[V 11] un dèrivâ de la bâsa prèromanna[V 12] *cal- (« montagne piérralyua[V 13] ; dèrupa que sèrvét de canâl por les lavenches ; fllanc crox de na montagne, revena[V 14] ») avouéc le mémo sufixo coment diens le nom d’endrêt valêsan Bramouès.
|
Atèstacions historiques (sèlèccion)
|
Pendent le Moyen Âjo, le nom arpetan d’origina — Chalouès [θa.ˈlwe] — est passâ per na monoftonguèson de [we] qu’at balyê la fôrma arpetanna d’ora.
Cultura locâla et patrimouèno
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]Endrêts et monuments
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]- los réstos du châtél de La Corberie[T 5] du méten du XIIémo siècllo, fotu bâs en 1320 ;
- l’égllése Sant-Môris[T 6] du XIXémo siècllo.
Hèraldica
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Vér avouéc
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]Bibliografia
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]Lims de defôr
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]Notes et rèferences
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]Notes
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]- ↑ Ècrisont « Shalé » en grafia de Confllens.
Diens le temps, il avêt nom Chalouès [θa.ˈlwe]. - ↑ Le [r] roulâ at étâ remplaciê per le [ʀ] râcllo diens la prononciacion locâla de l’arpetan.
- ↑ Ècrisont « lô Shaléjin » et « lé Shaléjinnë » en grafia de Confllens.
Noms d’endrêt
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]- ↑ Prononciê [ɛ̃] (l’Ain en francês).
- ↑ Prononciê [mo.ˌlɑːʀ də θa.ˈle] (la colline de Challex en francês).
- ↑ Prononciê [ʀuːn] (le Rhône en francês).
- ↑ Prononciê [mɔ̃ ˈʒy.ʀa] (les monts Jura en francês).
- ↑ Prononciê [θaː.ˌte d‿la.kɔʀ.bə.ˈʀi] (le château de La Corbière en francês).
- ↑ Prononciê [e.ˌɡʎiz sã.mu.ˈʀi] (l’église Saint-Maurice en francês).
Vocabulèro
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]— Enfocajon, somèro et rèferences
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]— Tèxto
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]- ↑ Varianta gèssiènna [ʃli] de « cél » a dèm m.
Varianta gèssiènna [ðe.ˈʃɛ̃.na] de « gèssièna » a f. - ↑ Varianta gèssiènna [kə.ˈmu.na] de « comena » f.
- ↑ Varianta gèssiènna [aʀ.pə.ˈtã.na] de « arpetana » a f.
- ↑ Varianta gèssiènna [djã] de « dens » prèp.
- ↑ Varianta gèssiènna [pʎaf] de « place » f, qu’ècrisont étot « pllaçe » en grafia sarrâ.
- ↑ Varianta gèssiènna [l‿e] de « el est » loc v.
- ↑ Varianta gèssiènna [və.ˈɲuːbʎ] de « vegnôblo » m.
- ↑ « chasselâs » [ʃa.ˈsla] m est le mot gèssien por « mornent » m.
- ↑ Varianta gèssiènna [ˈʀə.va] de « riva » f.
- ↑ Varianta gèssiènna [j‿e] de « o est » loc v.
- ↑ Varianta gèssiènna [pʀo.ba.bʎa.ˈmã] de « probâblament » adv.
- ↑ Varianta gèssiènna [pʀe.ʀo.ˈmã.na] de « prèromana » a f.
- ↑ Varianta gèssiènna [pe.ʀa.ˈjwa] de « piérrosa » ou ben « piérralosa » a f.
- ↑ Varianta gèssiènna [ʀə.ˈvə.na] de « ravena » f.
Rèferences
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]— Principâles
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]- Prononciacion en arpetan gèssien du pouent « 25. Chèseri » de l’ALJA retranscrita d’aprés la nôrma AFE.
- (fr) Jian Muçârd, La conspiration de Compesières, Geneva, 1695, Sant-Jelien, La Salévienne, 1988, pp. 38, 60 et 100 [→ Salay] (liére en legne).
- (fr) Grande encyclopédie de l’Ain. Histoire des communes de l’Ain. Le Haut-Bugey - Le Valromey - Le pays de Gex, Le Cotiô, Horvath, 1985, pp. 448-451.
— Toponimiques
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]- (fr) Julo Vui, Chézery, chartes du XIIe siècle [→ Chalosium], dediens Mémoires de l’Institut national genevois, vol. 12, ans 1867-1868, Geneva, Chez Georg, 1869, 18 pâges.
- (fr) Èdouârd Felipon, Dictionnaire topographique du département de l’Ain comprenant les noms de lieu anciens et modernes, Paris, Imprimerie nationale, 1911, p. 84 (liére en legne).
- (fr) Èrnèst Nègro, Toponymie générale de la France. Étymologie de 35.000 noms de lieux. Volume Ier. Formations préceltiques, celtiques, romanes, Geneva, Droz, 1990, p. 134, nô 2310.
- (fr) Ana-Marie Vôrpâs, Gllôdo Michiél, Noms de lieux de l’Ain, Paris, Bonneton, 1999, p. 114.
- (de)(fr)(it) Andres Kristol, Lexikon der schweizerischen Gemeindenamen (LSG). Dictionnaire toponymique des communes suisses (DTS). Dizionario toponomastico dei comuni svizzeri (DTS), Frauenfeld, Huber, Losena, Payot, 2005, p. 228.
- (fr) Henry Suter, Chalais, Châlex, Chaley, Challex, dediens Noms de lieux de Suisse romande, Savoie et environs, sus le seto henrysuter.ch, 2000-2009 (viu le 17 de mârs 2024).
— Suplèmentères
[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]- Articllo en arpetan gèssien / ORB
- Enfocajon avouéc un mouél de class
- Fôta d’Enfocajon/Émâge encognua ou ben mâl-codifiâye
- Pâge avouéc coordonâs pariéres dessus Wikidata
- Articllo geolocalisâ sus Tèrra
- Articllo geolocalisâ en Tèrra
- Articllo qu’emplèye lo modèlo Commons
- Comena de l’En
- Velâjo arpetan
- Comena du payis de Gês
- Sôl d’atraccion de Geneva - Anemâsse (partia francêsa)
- Pages utilisant l’extension Kartographer