Aller au contenu

Chalês

De Vouiquipèdia, l’enciclopèdia abada.
(Redirigiê dês Chalouès)

Chalouès

Çli[V 1] articllo z-est ècrit en arpetan gèssien / ORB lârge. Le bllâson du payis de Gês


Chalês
[θa.ˈle]

Chalês
Viua du bôrg de Chalês depués Vouelyi.
Blâson de Chalês
Blâson

Gentilyiço Chalêsien, Chalêsiènnaen ORB lârge
Shaléjin, Shaléjinnaen CFLL

Challaisien, Challaisienneen francês

Noms arpetans
Nom arpetan historico Chalouès [θa.ˈlwe]


En CFLL Shalé
Noms ètrangiérs
Nom latin (racena) Chălŏsĭum


Nom francês Challex [ʃa.lɛks]
Administracion
Règion
culturâla
Drapél de l’Arpetania Arpetania
Règion
historica
Payis de Gês
Payis Drapél de la France France
Règion Ârvèrgne-Rôno-Ârpes
Dèpartament En
Arrondissement Gês
Entèrcomunalitât Payis de Gês Agllô
Sendeco
Mandat
Alina Hofèr
2026-2032
Code postâl 01630
Code comena 01078
Dèmografia
Populacion
municipâla
1 632 hab. (2023 en ôgmentacion de 7,51 % per rapôrt a 2018)
Densitât 188 hab./km2
Geografia
Coordonâs 46° 10′ 53″ bise, 5° 58′ 33″ levant
Hôtior Min. 330 m
Max. 516 m
Supèrficie 8,67 km2
Tipo Cientura urbèna
Unitât urbèna Defôr l’unitât urbèna
Sôl d’atraccion Geneva - Anemâsse (partia francêsa)
(comuna de la corona)
Èlèccions
Dèpartamentâles Canton de Touèri
Lègislatives 3éma circonscripcion
Localisacion
Geolocalisacion dessus la mapa : Ârvèrgne-Rôno-Ârpes
Vêde dessus la mapa administrativa d’Ârvèrgne-Rôno-Ârpes
Chalês
Geolocalisacion dessus la mapa : En
Vêde dessus la mapa topografica de l’En
Chalês
Geolocalisacion dessus la mapa : France
Vêde dessus la mapa administrativa de France
Chalês
Geolocalisacion dessus la mapa : France
Vêde dessus la mapa topografica de France
Chalês
Lims
Seto Vouèbe challex.fr

Chalês[N 1] [θa.ˈle][N 2] (Challex [ʃa.lɛks] en francês) est na comuna[V 2] francêsa et arpetanna[V 3] du payis de Gês, que sè trôve diens[V 4] le dèpartament de l’En[T 1] en règion Ârvèrgne-Rôno-Ârpes.

Le velâjo sus le molâr de Chalês[T 2] tint na pllace[V 5] a pârt en-dessus le Rôno[T 3] et pués ôfre na bèla viua râra dessus le Jura et les Ârpes. El’est[V 6] tot-pariér cognua por son vegnôbllo[V 7] de chasselâs[V 8].

Los habitents du velâjo ant nom los Chalêsiens [lo θa.le.ˈʒɛ̃] et les Chalêsiènnes [le θa.le.ˈʒɛ̃.nə][N 3].

Le bôrg de la comuna sè trôve a 485 m de hiôt sus un molâr en-dessus la reva[V 9] drêta du Rôno u sud-èsto des monts Jura[T 4] diens le payis de Gês, et pués en fllanc de la frontiére suissa contre le canton de Geneva.

Le nom de la comuna vint du bâs latin *CHĂLŎSĬUM — il est[V 10] probâbllament[V 11] un dèrivâ de la bâsa prèromanna[V 12] *cal- (« montagne piérralyua[V 13] ; dèrupa que sèrvét de canâl por les lavenches ; fllanc crox de na montagne, revena[V 14] ») avouéc le mémo sufixo coment diens le nom d’endrêt valêsan Bramouès.

Atèstacions historiques (sèlèccion)


Pendent le Moyen Âjo, le nom arpetan d’origina — Chalouès [θa.ˈlwe] — est passâ per na monoftonguèson de [we] qu’at balyê la fôrma arpetanna d’ora.

Cultura locâla et patrimouèno

[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]

Endrêts et monuments

[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Le bllâson de Chalês.

Wikimedia Commons propôse de documents multimèdia libros sus Chalês.

Notes et rèferences

[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
  1. ↑ Ècrisont « Shalé » en grafia de Confllens.
    Diens le temps, il avêt nom Chalouès [θa.ˈlwe].
  2. ↑ Le [r] roulâ at étâ remplaciê per le [ʀ] râcllo diens la prononciacion locâla de l’arpetan.
  3. ↑ Ècrisont « lô Shaléjin » et « lé Shaléjinnë » en grafia de Confllens.
  1. ↑ Prononciê [ɛ̃] (l’Ain en francês).
  2. ↑ Prononciê [mo.ˌlɑːʀ də θa.ˈle] (la colline de Challex en francês).
  3. ↑ Prononciê [ʀuːn] (le Rhône en francês).
  4. ↑ Prononciê [mɔ̃ ˈʒy.ʀa] (les monts Jura en francês).
  5. ↑ Prononciê [θaː.ˌte d‿la.kɔʀ.bə.ˈʀi] (le château de La Corbière en francês).
  6. ↑ Prononciê [e.ˌɡʎiz sã.mu.ˈʀi] (l’église Saint-Maurice en francês).

— Enfocajon, somèro et rèferences

[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
  1. « depués » [dɛ.ˈpwe] prèp est le mot gèssien por « dês » prèp.
  2. Varianta gèssiènna [vi] de « vêre » v.
  3. Varianta gèssiènna [də.ˈdjã] de « dedens  » prèp.
  1. ↑ Varianta gèssiènna [ʃli] de « cél » a dèm m.
    Varianta gèssiènna [ðe.ˈʃɛ̃.na] de « gèssièna » a f.
  2. ↑ Varianta gèssiènna [kə.ˈmu.na] de « comena » f.
  3. ↑ Varianta gèssiènna [aʀ.pə.ˈtã.na] de « arpetana » a f.
  4. ↑ Varianta gèssiènna [djã] de « dens » prèp.
  5. ↑ Varianta gèssiènna [pʎaf] de « place » f, qu’ècrisont étot « pllaçe » en grafia sarrâ.
  6. ↑ Varianta gèssiènna [l‿e] de « el est » loc v.
  7. ↑ Varianta gèssiènna [və.ˈɲuːbʎ] de « vegnôblo » m.
  8. ↑ « chasselâs » [ʃa.ˈsla] m est le mot gèssien por « mornent » m.
  9. ↑ Varianta gèssiènna [ˈʀə.va] de « riva » f.
  10. ↑ Varianta gèssiènna [j‿e] de « o est » loc v.
  11. ↑ Varianta gèssiènna [pʀo.ba.bʎa.ˈmã] de « probâblament » adv.
  12. ↑ Varianta gèssiènna [pʀe.ʀo.ˈmã.na] de « prèromana » a f.
  13. ↑ Varianta gèssiènna [pe.ʀa.ˈjwa] de « piérrosa » ou ben « piérralosa » a f.
  14. ↑ Varianta gèssiènna [ʀə.ˈvə.na] de « ravena » f.
  1. Prononciacion en arpetan gèssien du pouent « 25. Chèseri » de l’ALJA retranscrita d’aprés la nôrma AFE.
  2. (fr) Jian Muçârd, La conspiration de Compesières, Geneva, 1695, Sant-Jelien, La Salévienne, 1988, pp. 38, 60 et 100 [→ Salay] (liére en legne).
  3. (fr) Grande encyclopédie de l’Ain. Histoire des communes de l’Ain. Le Haut-Bugey - Le Valromey - Le pays de Gex, Le Cotiô, Horvath, 1985, pp. 448-451.
  1. (fr) Julo Vui, Chézery, chartes du XIIe siècle [→ Chalosium], dediens Mémoires de l’Institut national genevois, vol. 12, ans 1867-1868, Geneva, Chez Georg, 1869, 18 pâges.
  2. (fr) Èdouârd Felipon, Dictionnaire topographique du département de l’Ain comprenant les noms de lieu anciens et modernes, Paris, Imprimerie nationale, 1911, p. 84 (liére en legne).
  3. (fr) Èrnèst Nègro, Toponymie générale de la France. Étymologie de 35.000 noms de lieux. Volume Ier. Formations préceltiques, celtiques, romanes, Geneva, Droz, 1990, p. 134, nô 2310.
  4. (fr) Ana-Marie Vôrpâs, Gllôdo Michiél, Noms de lieux de l’Ain, Paris, Bonneton, 1999, p. 114.
  5. (de)(fr)(it) Andres Kristol, Lexikon der schweizerischen Gemeindenamen (LSG). Dictionnaire toponymique des communes suisses (DTS). Dizionario toponomastico dei comuni svizzeri (DTS), Frauenfeld, Huber, Losena, Payot, 2005, p. 228.
  6. (fr) Henry Suter, Chalais, Châlex, Chaley, Challex, dediens Noms de lieux de Suisse romande, Savoie et environs, sus le seto henrysuter.ch, 2000-2009 (viu le 17 de mârs 2024).

— Suplèmentères

[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]