Aller au contenu

Éde:Néologismos : Musica

De Vouiquipèdia, l’enciclopèdia abada.
Cela pâge est ècrita en arpetan supradialèctâl / ORB lârge. Lo blâson panarpetan


Vê-que na lista de néologismos sus la musica en ORB :

  • Los mots en orange sont de corrèccions, prècisions, raponses, variantes ou ben agrantissements.
  • Los mots en vèrd sont de proposicions.
  • Los mots marcâs d’un’ètêlèta* sont de fôrmes en atendent que meritont pôt-étre na corrèccion que vindrat ples târd.

FR (Fribôrg), VD (Payis de Vôd), GE (Geneva), NE (Nôchâtél), VS (Valês), AO (Vâl d’Aoûta), Ly (Liyon), SE (Sant-Etiève), VdG (Vâr-de-Giér).

ArpetanFrancêsSôrsa
acordéon [-.de.ˈɔ̃, -.ˈdzɔ̃, -.ˈdjɔ̃, ...] m
→ acordéonisto m, acordéonista f

accordéon m, étot : organin m (AO), vioula f
→ accordéoniste m / f, étot : jouyor, jouyœr d’organin loc nom m (AO)
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
ârbâda [ar.-, o.-, ...] faubade f, var. ârbârda fStich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
balâda fballade fStich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
banjo mbanjo mGovèrt 2003[1]
bârdo m, bârda fbarde m, bardesse f ; poète gaulois loc nom mGovèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
baroco m
→ baroco a m, baroca a f
baroque m ; style contourné loc nom m
→ baroque a env
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
bâssa f
→ fâre la ~ loc v
→ nos manquens de bâsses loc-frâsa

→ quinta brâva ~ ! loc-frâsa

basse f ; celui qui a une voix de basse loc nom m, var. bâs m (AO)
→ faire la basse (dans le chant) loc v, var. fére lo bâs loc v (AO)
→ nous manquons de basses loc-frâsa, var. nos manquens de bâs loc-frâsa (AO)
→ quelle jolie basse ! loc-frâsa, var. quint gent bâs ! loc-frâsa (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
bateria fbatterie f, var. baterie fChenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
bècârro [-.ˈkɑː.-, ...] m
→ bècârro a m, bècârra a f
bécarre m
→ bécarre a env
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
bèmol m
→ bèmol a m, bèmola a f
bémol m, var. bèmolo m (Arbanês)
→ bémol a env, var. bèmolo a m (Arbanês)
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
bombârda fbombarde fGovèrt 2003[1]
Verèt 2023
bombardon mhélicon mGovèrt 2003[1]
bordon m

→ ~ de catèdrâla loc nom m
→ (lo) ~ de Sent-Ôrs loc nom m (AO)
bourdon m ; grosse cloche loc nom f (à son grave) ; jeu d’orgue loc nom m
→ bourdon de cathédrale loc nom m
→ (le) bourdon de Saint-Ours loc nom m
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
bouescs mplbois mplGovèrt 2003[1]
cambâjo menjambement m, var. gambâjo m (AO)Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
cancôrna [-.ˈkur.-, ...] f (VdG)cornemuse fStich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
chanterèssa fcantatrice fGovèrt 2003[1]
chanterie f (Sent-Martin-la-Pôrta)chorale f (groupe de chantres et de chanteuses)Verèt 2023
charamél mchalumeau m (instrument de musique), cornemuse f, étot : cancôrna f (VdG), quinquèrna f (VD, Tonon, Sassèl) ; piôrna f, côrnamusa f (Arbanês)Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
cimbales fpl
→ cimbala f
→ cimbaliér m, cimbaliére f
cymbales fpl, étot : plats mpl (AO), cuvèrclos mpl (Arvelâr)
→ cymbale f (Antiquitât), étot : cuvèrclo m (Arvelâr)
→ cymbalier m, cymbalière f
Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
citro [-.tro, -.trə, ...] mcistre, cithre m (Histouère)Govèrt 2003[1]
clarin [kla.ˈ-] m (AO)
→ sonàr lo ~ loc v (AO)
→ clarinisto m, clarinista f (AO)
clairon m
→ sonner, jouer du clairon loc v
→ celui qui joue du clairon loc-frâsa
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
clavacin m (Cogne)accordéon mChenâl / Vôterin 1997
cllarinèta f
→ (lo) son de la ~ loc nom m

→ cllarinètisto m, cllarinètista f

clarinette f, var. clarinèta f
→ (le) son de la clarinette loc nom m, var. (lo) son de la clarinèta loc nom m (AO)
→ clarinettiste m / f, celui qui joue de la clarinette loc-frâsa, var. clarinètisto m
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
cllassico [kʎa.ˈ-, ...] a m, cllassica a f

→ musica ~ loc nom f

→ classeco a m, classeca a f (AO)
→cllassico m

classique a env, var. classico, classeco [kla.ˈ-] a m (AO), classico a m
→ musique classique loc nom f, var. museca classica, classeca loc nom f (AO)
→ classique a env
→ musique classique loc nom f, var. classico, classeco m (AO), classico m
Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
cllavecin [kʎav.ˈ-, ...] m
→ (les) palètes du ~ loc nom fpl

→ sonar lo ~ loc v
clavecin m, var. clavecin [kla.və.ˈ-, klav.ˈ-] m
→ (les) languettes de bois du clavecin loc nom fpl, var. (les) palètes du clavecin loc nom fpl (AO)
→ jouer du clavecin loc v, var. sonàr lo clavecin loc v (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
cllèron mclairon m, var. clèron m, étot : clarin m (AO)Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
cllica [ˈkʎi.-, ...] fclique f, fanfare f, groupe de musiciens loc nom m, var. clica [ˈkli.-] f, étot : fanfâra f, musica fChenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
composar v
→ ~ en patouès, en francês, en étalien loc v
→ ~ na chançon loc v

composer v, var. composàr v (AO)
→ composer en patois, en français, en italien loc v, var. composàr en patouès, en francês, en italien loc v (AO)
→ composer une chanson loc v, var. composàr una chançon loc v (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
composior m, composiosa f


→ (un) ~ ben cognu dens tot lo mondo loc nom m
→ balyér fâre la musica d’una chançon a un grant ~ loc v

→ composicion f
compositeur m, compositrice f, var. compositrice f (AO), composiœr, compositor, compositœr m, étot : fassior de musica loc nom m
→ (un) compositeur célèbre dans le monde entier loc nom m, var. (un) compositœr cèlèbro dens tot lo mondo loc nom m (AO)
→ donner faire la musique d’une chanson à un grand compositeur loc v, var. balyér fére la museca d’una chançon a un grant compositœr loc v (AO)
→ composition f, var. composecion f (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
concèrt m
→ alar u ~ loc v
→ assistar a un ~ loc v
→ balyér un ~ loc v
→ cabarèt-~, bistrot-~ m
→ concèrtisto m, concèrtista f
→ concèrto m
concert m (de musique)
→ aller au concert loc v, var. alàr u ~ loc v (AO)
→ assister à un concert loc v, var. assistàr a un ~ loc v (AO)
→ donner un concert loc v
→ café-concert m, var. câfè-~ m (AO)
→ concertiste m / f
→ concerto m
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
contrabâssa fcontrebasse f, var. contrebâssa f (Arbanês, Samouens)Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
cor m

→ en ~ loc adv
→ enfant de ~ loc nom m

→ coristo m, corista f
chœur m (d’une église), var. cuèr [kɛr, kwe, kwer, ...] m (Entremont, Macôt, Montègni), cœr m
→ en chœur loc adv, var. èn cœr loc adv (Arbanês)
→ enfant de chœur loc nom m, var. ènfant de cœr loc nom m (Arbanês)
→ choriste m / f, var. coralisto m (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
corâlo a m, corâla a f
→ groupo ~ loc nom m
→ corâla f

→ corâlo m
choral a m, chorale a f, var. corâl a m (AO)
→ groupe choral loc nom m, var. groupo corâl loc nom m (AO)
→ chorale f (groupe de chantres et de chanteuses), étot : chanterie f (Sent-Martin-la-Pôrta)
→ choral m, var. corâl m (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Verèt 2023
côrn [kɔː, kor, ...] m
→ ~ de chace loc nom m

cor m (de chasse)
→ cor de chasse loc nom m, var. ~ de chaça loc nom m (Belyèma, Arbanês)
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
côrnamusa f (Arbanês)cornemuse f, var. cœrnamusa fVerèt 2023
cornèt m


→ jouyor de ~ loc nom m, jouyosa de ~ loc nom f
→ sonar lo ~ loc v

cornet m, petite trompe rustique loc nom f (en écorce de noisetier...), cornet à piston loc nom m (instrument de musique), var. cornèta f (AO), étot : piôrna f (Chambèri, Arbanês)
→ cornettiste m / f, var. jouyor, jouyœr de cornèta loc nom m (AO)
→ jouer du cornet loc v, var. sonàr la cornèta loc v (AO), étot : cornar v, piornar v
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
cresenèt m

→ cresenèta f
(grosse) crécelle (loc nom) f, étot : râcllèta f (AO), criquèt m, raganèla f
→ petite crécelle loc nom f
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
cressèla f (AO)crécelle fChenâl / Vôterin 1997
Vôterin 2019
criquèt mcrécelle fStich 2003
Govèrt 2003[1]
croche fcroche f ; gros crochet loc nom m (AO)Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
cuvèrclos mpl (Arvelâr)
→ cuvèrclo m
cymbales fpl
→ cymbale f (Antiquitât)
Verèt 2023
dièso [-.zo, -.zə, ...] mdièse mChenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
discô mdisco mGovèrt 2003[1]
discotèca f
→ discô f
discothèque f
→ disco f
Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
djaz mjazz m, var. djazo m (Arbanês), jazo m (Alê), jaz mGovèrt 2003[1]
Verèt 2023
enstrument m


→ ~ a côrda loc nom m
→ ~ a sofllèt loc nom m
→ ~ de musica loc nom m

→ menar, sonar ‘n ~ de musica loc v

→ (lo) son d’un ~ loc nom m
→ enstrumentâl m
→ enstrumentâl a m, enstrumentâla a f

instrument m (de musique...), var. instrument [ins.-] m (Tignes, Macôt), enstrumuent [-.ˈmwɛ̃] m (Chamôni), ~, èstrument m (AO)
→ instrument à corde loc nom m
→ instrument à vent loc nom m, var. ~ a soflèt loc nom m
→ instrument de musique loc nom m, var. ~, èstrument de museca loc nom m (AO)
→ jouer un instrument de musique loc v, var. jouyér, sonàr un ~, èstrument de museca loc v (AO)
→ (le) son d’un instrument loc nom m
→ instrumental m, var. enstrumentâlo m (Arbanês)
→ instrumental a m, instrumentale a f, var. enstrumentâlo a m (Arbanês)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
èpenèta fépinette mStich 2003
Govèrt 2003[1]
fanfâra f
→ ~ militèra, comunâla loc nom f
→ arrevar en ~ loc v
→ la ~ sone, dèfile loc-frâsa

fanfare f (en tant que société), étot : cllica f, musica f
→ fanfare militaire, municipale loc nom f
→ arriver en grande pompe loc v, var. arrevàr en ~ loc v (AO)
→ la fanfare sonne, défile loc-frâsa, var. la ~ sone, dèfele loc-frâsa (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
fassior de musica loc nom m, fassiosa de musica loc nom fcompositeur m, compositrice f, var. fassiœr de musica, fesior de musica loc nom mVerèt 2023
fifro m
→ sonar lo ~ loc v
fifre m
→ jouer du fifre loc v, var. sonàr lo ~ loc v (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
fllajolèt m
→ ~ du bèrgiér loc nom m
flageolet m (sorte de flute à bec), var. flajolèt m
→ flageolet de berger loc nom m
Chenâl / Vôterin 1997
Verèt 2023
fllôta f
→ jouyor, jouyœr de flôta loc nom m, jouyosa, jouyœsa de flôta loc nom f (AO)
→ sonar la ~ loc v
→ fllutèta f
→ fllutior m, fllutiosa f (VD)

→ fllutisto m, fllutista f

flûte f, chalumeau m (instrument de musique), var. flôta f
→ flûtiste m / f, joueur de flûte loc nom m, joueuse de flûte loc nom f
→ jouer de la flûte loc v, var. sonàr la flôta loc v (AO)
→ petite flûte loc nom f, var. flutèta f
→ flûtiste m / f, joueur de flûte loc nom m, joueuse de flûte loc nom f, var. flutior m
→ flûtiste m / f, qui joue de la flûte loc-frâsa, var. flutisto m, étot : fllutior m (VD), jouyor, jouyœr de flôta loc nom m (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
frasolèt m (Cogne)harmonica m (à bouche)Chenâl / Vôterin 1997
frustapot m





→ (un) ~ droblo loc nom m

→ danciér u son du ~ loc v
→ (un) pâr de ~s loc nom m
→ sonar lo ~, los ~s loc v
harmonica m (à bouche), étot : frasolèt m (Cogne) ; râp’a grouen loc nom f (Fôcegni, Arbanês, Èneci, Chavanôd) ; music’a gola loc nom f (Regniér, Macôt, Bèlavâl, Sassèl, Los Velârs) ; music’a grouen loc nom f (Arbanês, Alê, Entremont) ; lima-potes f, lima f (Arbanês) ; grata-grouen m (Chènâs) ; violon a grouen loc nom m (Corzelyes) ; harmonicâ m
→ (un) harmonica à double série de hanches loc nom m, var. (un) ~ doblo loc nom m (AO)
→ danser au son de l’harmonica loc v
→ (un) harmonica loc nom m, var. (un) pàr de ~s loc nom m (AO)
→ jouer de l’harmonica loc v, var. sonàr lo ~, les ~s loc v (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
fuga ffugue fGovèrt 2003[1]
Verèt 2023
gama f
→ ~ ascendenta, dèscendenta loc nom f
→ ~ de cinq, de siéx, de sèpt sons loc nom f
→ chantar la ~ loc v
gamme f ; plain-chant loc nom m
→ gamme ascendante, descendante loc nom f
→ gamme de cinq, de six, de sept sons loc nom f

→ chanter la gamme loc v, var. chantàr la ~ loc v (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
genro mgenre m, var. janro [ˈʒɑ̃.ro, ˈðɑ̃.ro, ˈʒã.rə, ...] m (francèyâjo)Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
giga f (Romandia)
→ gigar v
→ gigâre m, gigâra f

violon m
→ jouer du violon loc v
→ violoniste m / f, joueur de violon loc nom m, joueuse de violon loc nom f, violoneux m, violoneuse f, var. gigârda f (FR)
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
grata-grouen m (Chènâs)harmonica m (à bouche)Verèt 2023
grincena f (AO)crécelle fChenâl / Vôterin 1997
gringèt m (AO)crécelle fChenâl / Vôterin 1997
Vôterin 2019
guimbârda fguimbarde f (instrument de musique) ; refrain monotone loc nom m, étot : rima f (Arbanês), ressèta f (Savoyârd pas nèt)Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
guitârra [-.ra, ...] f
→ guitarristo m, guitarrista f
guitare f
→ guitariste m / f
coment lo vâldoten « guitarra » f
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
gzilofono [-.no, ...] mxylophone m, var. gzilofone [-.nə] mGovèrt 2003[1]
harmonicâ mharmonica mVerèt 2023
harmoniom m
→ (‘n) ~ a doux cllaviérs loc nom m

→ (les) bâsses de l’~ loc nom fpl
→ menar de l’~ loc v
→ les pèdâles fant alar lo sofllèt de l’~ loc-frâsa
→ (los) règistros de l’~ loc nom mpl

harmonium m, var. harmoniomo m (Arbanês, Arvelâr, Regniér)
→ (un) harmonium à deux claviers loc nom m, var. (un) ~ a doux claviérs loc nom m (AO)
→ (les) basses de l’harmonium loc nom fpl
→ jouer de l’harmonium loc v, var. jouyér de l’~ loc v (AO)
→ les pédales actionnent la soufflerie de l’harmonium loc-frâsa, var. les pèdâles fant alàr lo soflèt de l’~ loc-frâsa (AO)
→ (les) registres de l’harmonium loc nom mpl, var. (les) règistros de l’~ loc nom mpl (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
hârpa f
→ harpisto m, harpista f
harpe f (instrument de musique)
→ harpiste m / f, qui joue de la harpe loc-frâsa
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
hôtbouès m
→ hôtboyisto m, hôtboyista f
hautbois m (instrument de musique)
→ hautboïste m / f, qui joue du hautbois loc-frâsa
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
lima-potes f, lima f (Arbanês)harmonica m (à bouche), var. limma-potes f, limma fVerèt 2023
lira f
→ (les) côrdes de la ~ loc nom fpl

→ sonar la ~ loc v
lyre f, var. léra [ˈle.-, ˈli.-, ...] f (AO, Blês)
→ (les) cordes de la lyre loc nom fpl, var. (les) côrdes de la léra loc nom fpl (AO)
→ jouer de la lyre loc v, var. sonàr la léra loc v (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
luto [-.to, ...] mluth m (instrument de musique)Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
mandolena f
→ danciér u son de la ~ loc v

→ sonar la ~ loc v
mandoline f, var. mandolin m (AO)
→ danser au son de la mandoline loc v, var. danciér u son du mandolin loc v (AO)
→ jouer de la mandoline loc v, var. sonàr lo mandolin loc v (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
mèlodia f
→ mèlodico a m, mèlodica a f
mélodie f, var. mèlodie f, étot : musica f ; êr m
→ mélodique a env
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
mèlomano [-.no, ...] a m & m, mèlomana a f & fmélomane a env & m / fGovèrt 2003[1]
mètronomo [-.mo, ...] mmétronome mGovèrt 2003[1]
Verèt 2023
musèta fmusette f (instrument de musique à vent)Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
musica f


→ acutar de ~ a la radiô, sus un disco loc v
→ avêr de gôt por la ~ loc v

→ betar un tèxto, na poèsia en ~ loc v

→ ècoula de ~ loc nom f

→ ècrire, composar de ~ loc v

→ papiér a ~ loc nom m

→ sentir, acutar la ~ loc v

→ te fôt changiér de ~ loc-frâsa

musique f ; solfège m ; instrument de musique loc nom m ; fanfare f ; groupe de musiciens loc nom m ; mélodie f ; rengaine f, var. museca f
→ écouter de la musique à la radio, sur un disque loc v, var. acutàr de museca a la radiô, sus un disco loc v (AO)
→ avoir du goût pour la musique loc v, var. avêr de gôt por la museca loc v (AO)
→ mettre un texte, une poésie en musique loc v, var. betàr un tèxto, una poèsia en museca loc v (AO)
→ école de musique loc nom f, var. ècoula de museca loc nom m (AO)
→ écrire, composer de la musique loc v, var. ècrire, composàr de museca loc v (AO)
→ partition musicale loc nom f, var. papiér a museca loc nom m (AO, Arvelâr)
→ entendre, écouter de la musique loc v, var. sentir, acutàr la museca loc v (AO)
→ tu dois changer de musique, c’est-à-dire parler d’autres choses loc-frâsa, var. te fôt changiér de museca loc-frâsa (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
music’a gola loc nom f (Regniér, Macôt, Bèlavâl, Sassèl, Los Velârs)harmonica m (à bouche), var. music’a gœla loc nom fVerèt 2023
music’a grouen loc nom f (Arbanês, Alê, Entremont)harmonica m (à bouche)Verèt 2023
musicâl a m, musicâla a f

→ ârt ~ loc nom m
→ avêr l’orelye ~ loc v

→ comèdia ~ loc nom f
→ composicion ~ loc nom f

→ èchiéla ~ loc nom f
→ entèrvalo ~ loc nom m
→ ôvra ~ loc nom f
→ son ~ loc nom m
→ velyê ~ loc nom f
musical, mélodieux a m, musicale, mélodieuse a f, var. musicâlo a m (Arbanês)
→ art musical loc nom m
→ avoir l’oreille musicale, apte à saisir les sons et leurs combinaisons loc v, var. avêr lo bouégno ~ loc v (AO)
→ comédie musicale loc nom f
→ composition musicale loc nom f, var. composecion ~ loc nom f (AO)
→ échelle musicale loc nom f
→ intervalle musical loc nom m, var. entèrvala ~ loc nom f (AO)
→ œuvre musicale loc nom f, var. œvra ~ loc nom f (AO)
→ son musical loc nom m
→ soirée musicale loc nom f
Chenâl / Vôterin 1997
Verèt 2023
nota f
→ ~ hiôta, bâssa loc nom f
→ ~ justa, fôssa loc nom f
→ notes cllâres, tristes loc nom fpl

→ (les) notes de la gama loc nom fpl
→ notes naturâles loc nom fpl
→ balyér la ~ loc v

→ durâ d’una ~ loc nom f
→ (l’)èchiéla de les notes loc nom f

→ la place de les notes sus la portâ, endiquent l’hôtior des sons loc-frâsa

→ los noms de les notes : do, rè, mi, fa, sol, la, si loc-frâsa
→ pas savêr na nota de musica loc v

→ savêr liére les notes loc v
→ notar v
note f (de musique)
→ note haute, basse loc nom f, var. ~ hôta, bâssa loc nom f (AO)
→ note juste, fausse loc nom f
→ notes claires, tristes loc nom fpl, var. notes cllàres, tristes loc nom fpl (AO)
→ (les) notes de la gamme loc nom fpl
→ notes naturelles loc nom fpl, var. notes naturèles loc nom fpl
→ donner la note tonique, le ton d’un morceau à celui qui va le jouer, le chanter loc v
→ durée d’une note loc nom f, var. durâda d’una ~ loc nom f (AO)
→ (l’)échelle des notes loc nom f, var. (l’)èchiéla des notes loc nom f (AO)
→ la place des notes sur la portée, exprimant la hauteur des sons loc-frâsa, var. la place des notes sus la portâda, endequent l’hôtior des sons loc-frâsa (AO)
→ les noms des notes : do, ré, mi, fa, sol, la, si loc-frâsa, var. les noms des notes : do, rè, mi, fa, sol, la, si loc-frâsa (AO)
→ ne pas savoir une note de musique loc v, var. pas savêr una nota de museca loc v (AO)
→ savoir lire les notes loc v
→ noter v, écrire de la musique loc v, var. notàr v (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
octava [ɔk.ˈ-, ...] f
→ ~ de la féta loc nom f
octave f (de fête, de musique), var. ôtava [aʊ.ˈ-, ...] f (AO)
→ octave de la fête loc nom f, var. ôtava de la féta loc nom f (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
ôditorion mauditorium m, étot : sâla de les fétes loc nom fGovèrt 2003[1]
opèra m
→ ~-boufa m
→ ~-comica m

→ ~ de Mozârt, de Vèrdi loc nom m
→ ~ lirico loc nom m
→ alar a l’~ loc v
→ balarina d’~ loc nom f
→ chantor d’~ loc nom m, chantosa d’~ loc nom f
→ grant-~ m
→ (na) piéce d’~ loc nom f

opéra m (lieu et composition musicale), var. opèrâ m
→ opéra bouffe loc nom m
→ opéra-comique m, drame lyrique m (généralement sans récitatif), var. opèrâ-comeca m (AO)
→ opéra de Mozart, de Verdi loc nom m
→ opéra lyrique loc nom m
→ aller à l’opéra loc v, var. alàr a l’opèrâ loc v (AO)
→ danseuse d’opéra loc nom f
→ chanteur d’opéra loc nom m, chanteuse d’opéra loc nom f, var. chantœr d’opèrâ loc nom m, chantœsa d’opèrâ loc nom f (AO)
→ grand opéra loc nom m
→ (une) pièce d’opéra loc nom f, var. (una) piéce d’opèrâ loc nom f (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
ORB 4.9.18
Verèt 2023
opèrèta fopérette fGovèrt 2003[1]
Verèt 2023
ordon m (Arvelâr)portée musicale loc nom fStich 2003
Verèt 2023
ôrga f
→ ôrgues fpl
→ (les) ~ d’un’égllése loc nom fpl

→ ~ èlèctriques loc nom fpl
→ (los) cllaviérs de les ~ loc nom mpl

→ fâre alar les ~ loc v
→ fâre sonar les ~ a ‘n entèrrament loc v

→ (los) juès de les ~ loc nom mpl

→ (les) piones de les ~ loc nom fpl

→ (los) registros de les ~ loc nom mpl

→ (lo) sofllèt de les ~ loc nom m

→ sonar les ~ a grant-mèssa loc v

→ (los) tubos de les ~ loc nom mpl

→ organisto m, organista f

orgue m, var. ôrgo m (Arbanês, Vâls)
→ orgue m, orgues fpl
→ (l’)orgue d’une église loc nom m, var. (les) ~ d’una égllése loc nom fpl (AO)
→ orgue électrique loc nom m
→ (les) claviers d’orgue loc nom mpl, var. (les) claviérs des ~ loc nom mpl (AO)
→ jouer des orgues loc v, var. fére alàr les ~ loc v (AO)
→ faire sonner l’orgue à une messe de funérailles loc v, var. fére sonàr les ~ a un entèrrament loc v (AO)
→ (les) jeux d’orgue loc nom mpl, var. (les) juès des ~ loc nom mpl (AO)
→ (les) pédales d’orgue loc nom mpl, var. (les) piagnes des ~ loc nom fpl (AO)
→ (les) registres d’orgue loc nom mpl, var. (les) registros des ~ loc nom mpl (AO)
→ (le) soufflet de l’orgue loc nom m, var. (lo) soflèt des ~ loc nom m (AO)
→ sonner l’orgue à grand-messe loc v, var. sonàr les ~ a grant-mèssa loc v (AO)
→ (les) tuyaux d’orgue loc nom mpl, var. (les) tubos des ~ loc nom mpl (AO)
→ organiste m / f, joueur d’orgue loc nom m, joueuse d’orgue loc nom f, étot : rli que tint l’ôrgo loc nom m (Arbanês)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
organin m (AO)
→ ~ cromateco loc nom m
→ (les) ~s loc nom mpl
→ jouyor, jouyœr d’~ loc nom m

→ sonàr l’~ loc v
accordéon m, étot : clavacin m (Cogne)
→ accordéon chromatique loc nom m
→ (l’)accordéon m
→ accordéoniste m / f, joueur d’accordéon loc nom m, joueuse d’accordéon loc nom f
→ jouer de l’accordéon loc v
Chenâl / Vôterin 1997
orquèstro m
→ ~ de dance loc nom m

→ ~ sinfonico loc nom m

→ composicion por ~ loc nom f

→ mêtro d’~ loc nom m, mêtra d’~ loc nom f

→ orquèstracion f
→ orquèstrar v
orchestre m, var. orquèstra f (AO)
→ orchestre de danse loc nom m, var. orquèstra de dance loc nom f (AO)
→ orchestre symphonique loc nom m, var. orquèstra sinfonica loc nom f (AO)
→ composition pour orchestre loc nom f, var. composecion por orquèstra loc nom f (AO)
→ chef d’orchestre loc nom m, cheffe d’orchestre loc nom f, var. mêtre d’orquèstra loc nom m, mêtrèssa d’orquèstra loc nom f (AO), mêtre d’~ loc nom m
→ orchestration f
→ orchestrer v, var. orquèstràr v (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
particion f
→ ~ d’orquèstro, d’opèra loc nom f

partition f (musicale), étot : papiér a musica loc nom m
→ partition d’orchestre, d’opéra loc nom f, var. ~ d’orquèstra, d’opèrâ loc nom f (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
pèrcussions fplpercussions fplGovèrt 2003[1]
piano m
→ ~ a cova loc nom m
→ ~ a manelye loc nom m
→ ~ de concèrt loc nom m
→ acordar un ~ loc v
→ sonar lo ~ loc v
→ pianisto m, pianista f
piano m
→ piano à queue loc nom m, var. ~ a coa loc nom m (AO)
→ piano mécanique loc nom m
→ piano de concert loc nom m
→ accorder un piano loc v, var. acordàr un ~ loc v (AO)
→ jouer du piano loc v, var. sonàr lo ~ loc v (AO)
→ pianiste m / f
Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
piôrna f (Chambèri, Arbanês)cornet m, petite trompe rustique (en écorce de noisetier...) loc nom f (instrument de musique) ; cornemuse f (Arbanês), var. piœrna fVerèt 2023
pipél mpipeau m, var. pipô mGovèrt 2003[1]
Verèt 2023
plats mpl (AO)cymbales fplChenâl / Vôterin 1997
polifonico a m, polifonica a fpolyphonique a envGovèrt 2003[1]
pope fpop fGovèrt 2003[1]
portâ fportée f (de musique), var. ~, portâda f (AO), étot : ordon m (Arvelâr)Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
prèludo [-.do, -.də, ...] mprélude mGovèrt 2003[1]
protagonisto m, protagonista fprotagoniste m / f ; personnage important loc nom m (chanteur), var. protagonista m (AO)Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
quésse f
→ (la) ~ de les ôrgues loc nom f

→ (la) ~ du piano loc nom f
→ grôssa ~ loc nom f
caisse f (Musica), var. quéssa f
→ (la) caisse de l’orgue loc nom f, var. (la) ~ des ôrgues loc nom f (AO)
→ (la) caisse du piano loc nom f
→ grosse caisse loc nom f ; gros tambour loc nom m
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
quinquèrna f (VD, Tonon, Sassèl)cornemuse f ; vielle f, orgue de Barbarie loc nom m (VD)Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
râcllèta [ra.ˈkʎɛ.-] f (AO)crécelle f, var. râlyèta [rɑ.ˈʎɛ.-, rɑ.ˈjɛ.-, ...] f (Arbèrtvela, Biôfôrt, Confllens, La Couta-d’Èma, Macôt, Savoyârd pas nèt), râclèta [rɑ.ˈklɛ.-, ...] f, étot : risca f (Gabi), grincena f, cressèla f, tènèbros mpl, gringèt mChenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Vôterin 2019
Verèt 2023
raganèla fcrécelle fGovèrt 2003[1]
râp’a grouen loc nom f (Fôcegni, Arbanês, Èneci, Chavanôd)harmonica m (à bouche)Verèt 2023
rape mrap mGovèrt 2003[1]
rapsodia frhapsodie fGovèrt 2003[1]
refren m

→ (los) ~s d’una chançon, d’una romance loc nom mpl
refrain m ; rengaine f, ritournelle f, étot : triôla f (Savouè, Romandia)
→ (les) refrains d’une chanson, d’une romance loc nom mpl, var. (les) ~s d’una chançon, d’una romance loc nom mpl (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
renguèna f (Chambèri, Sent-Martin-la-Pôrta)ritournelle f, chanson interminable loc nom f, air monotone, plaintif, ennuyeux, fatiguant, qu’on rabâche loc nom m ; tube m (chanson en vogue) ; rengaine f, refrain m, romance f ; chant qu’on répète souvent loc nom mStich 2003
Verèt 2023
ressèta f (Savoyârd pas nèt)guimbarde f (instrument de musique) ; refrain monotone loc nom m, var. rèsseta fVerèt 2023
risca f (Gabi)crécelle fChenâl / Vôterin 1997
ritoula f




→ ritoular v
ritournelle f, chanson interminable loc nom f, air monotone, plaintif, ennuyeux, fatiguant, qu’on rabâche loc nom m ; tube m (chanson en vogue) ; rengaine f, refrain m, romance f ; chant qu’on répète souvent loc nom m, étot : renguèna f (Chambèri, Sent-Martin-la-Pôrta)
→ répéter le même air loc v, seriner v (Romandia)
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
roco m
→ roc’en-role m
rock m
→ rock and roll loc nom m, rock’n’roll m
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
sâla de les fétes loc nom fsalle des fêtes loc nom f, auditorium m, var. sâla des fétes loc nom fVerèt 2023
saxofono [-.no, ...] m
→ saxô m
saxophone m, var. saxofone [-.nə] m
→ saxo m
Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
serènâda f
→ ~ de Mozârt loc nom f
→ balyér na ~ a son fianciê, a sa fianciê loc v
→ les serènâdes sont passâyes de môda loc-frâsa
sérénade f, var. ~, serénâda [-.ri.ˈ-] f (Arbanês), var. serènârda f
→ sérénade de Mozart loc nom f
→ donner une sérénade à son fiancé, à sa fiancée loc v, var. balyér una ~ a son soso, a sa sose [... ˈʃoː.zə] loc v (AO)
→ les sérénades ne sont plus de mode, sont démodées loc-frâsa

Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
sèriâl a m, sèriâla a fsériel a m, sérielle a f, var. sèriâlo a m (Arbanês)Govèrt 2003[1]
sinfonia f
→ sinfonico a m, sinfonica a f
symphonie f, var. sinfonie f
→ symphonique a env
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
sonata f
→ ~ por violon, por piano loc nom f
→ fâre na ~ loc v

sonate f, var. sonâda f (AO)
→ sonate pour violon, pour piano loc nom f
→ jouer quelque chose, un air, une chanson avec un instrument de musique loc v, var. fére una sonâda loc v (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
sublèt m
→ ~ de bouesc que fant los megnâts loc nom m
→ (lo) ~ des vâlèts de vela loc nom m
→ (los) grants-~s mpl

sifflet m, var. subllèt m
→ sifflet en bois que fabriquent les enfants loc nom m, var. ~ de bouesc que fant les menâts loc nom m (AO)
→ (le) sifflet des sergents de ville loc nom m
→ (les) orgues fpl, (les) grandes orgues loc nom fpl, var. (lo) grant-~ m
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Verèt 2023
tambour m

→ ~ de guèrra loc nom m
→ ~ militèro loc nom m
→ jouyor, jouyœr de ~ loc nom m, jouyosa, jouyœsa de ~ loc nom f (AO)
→ sonar lo ~ loc v
tambour m, var. tambouèr [-.ˈbwœr, -.ˈbwɔr, ...] f (Montègni, Chevron), tambour-t [-.ˈbɔrt, ...] m (Sent-Martin-la-Pôrta)
→ tambour de guerre loc nom m
→ tambour militaire loc nom m
→ joueur de tambour loc nom m, joueuse de tambour loc nom f

→ jouer du tambour loc v, var. sonàr lo ~ loc v (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
tambourin mtambourin m, var. tambournin m (AO)Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
tambourniér m, tambourniére f

→ ~-major m
→ tambourna f
→ tambournin m (AO)
tambour m (celui qui joue), tambourinaire m, var. tambournin m (AO)
→ tambour-major m
→ endroit où s’exercent les joueurs de tambours loc nom m
→ qui bat du tambour, tambourin loc nom m
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Verèt 2023
tame-tame mtam-tam, tamtam mGovèrt 2003[1]
Verèt 2023
tècnô ftechno fGovèrt 2003[1]
tènèbros [-.bro] mpl (AO)crécelle f, var. tènèbro f (Brenins, Alevârd), tènèbra f (Cordon), tombra f (Los Velârs)Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Verèt 2023
timbâla ftimbale fChenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
tonâl a m, tonâla a f
→ tonalitât f
→ balyér la ~ a na chançon loc v

→ (la) ~ de la vouèx loc nom f

tonal a m, tonale a f, var. tonâlo a m (Arbanês)
→ tonalité f
→ donner la tonalité à une chanson loc v, var. balyér la ~ a una chançon loc v (AO)
→ (la) tonalité de la voix loc nom f, var. (la) ~ de la vouèce loc nom f (AO)
Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
touba mcor des Alpes loc nom mVerèt 2023
tradicionâl a m, tradicionâla a f

→ tradecionèl a m, tradecionèla a f (AO)
→ tradicionèl a m, tradicionèla a f

traditionnel a m, traditionnelle a f, var. tradecionèl a m (AO), tradicionèl a m
→ traditionnel a m, traditionnelle a f
→ traditionnel a m, traditionnelle a f, var. tradicionèlo a m (Arbanês)
Chenâl / Vôterin 1997
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
triangllo mtriangle m, var. trianglo [-.ɡlo, -.ɡlə, ...] m Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
triôla f (Savouè, Romandia)refrain m, ritournelle fStich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
trombono [-.no, ...] mtrombone m, var. trombon [-.ˈbɔ̃] m (AO)Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
trompèta f
→ trompetar v

→ trompetiér m, trompetiére f


→ trompetisto m, trompetista f (Arbanês, Los Velârs)
→ trompeterél m, trompeterèla f (Arbanês)
trompette f
→ trompeter, trompetter v, jouer, sonner de la trompette loc v, var. trompetàr v (AO)
→ joueur de trompette loc nom m, joueuse de trompette loc nom f, étot : trompetisto m (Arbanês, Los Velârs), trompeterél m (Arbanês)
→ trompettiste m / f, joueur de trompette loc nom m, joueuse de trompette loc nom f
→ joueur de trompe, de trompette loc nom m, joueuse de trompe, de trompette loc nom f
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
tuba mtuba m (instrument de musique)Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
vibrafono [-.no, ...] mvibraphone m, var. vibrafone [-.nə] mGovèrt 2003[1]
violon m

→ reviolonar v
→ violonar v
→ violoniér m, violoniére f


→ violonèro m, violonèra f (Chambèri, Entremont)
→ violonisto m, violonista f
violon m, var. vielon m (Le Mont, Los Velârs), étot : giga f (Romandia)
→ rejouer du violon loc v
→ jouer du violon loc v, étot : vioular v (Savouè, Romandia)
→ violoneux m, violoneuse f, vielleur, vielleux m, vielleuse f, vielliste m / f, var. violonèro m (Chambèri, Entremont), étot : gigâre m (Romandia)
→ violoneux m, violoneuse f, vielleur, vielleux m, vielleuse f, vielliste m / f
→ violoniste m / f, étot : gigâre m (Romandia)
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
violon a grouen loc nom m (Corzelyes)harmonica m (à bouche)Verèt 2023
violoncél m
→ violoncèlisto m, violoncèlista f
violoncelle m, var. violoncèla f (AO), violoncèlo m (Arbanês)
→ violoncelliste m / f
Chenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
viôrga forgue de Barbarie loc nom m, musique désagréable loc nom f, var. ~, viôrba f (Arbanês), viôrna f, étot : ôrgo de Barbarie loc nom m (Vâls)Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Verèt 2023
vioula falto m ; accordéon m, viole f ; vielle fChenâl / Vôterin 1997
Stich 2003
Govèrt 2003[1]
Fâvro / Stich 2005[2]
Verèt 2023
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 (fr) Gzaviér Govèrt, Lexique onomasiologique des néologismes et des termes spécialisés du francoprovençal, dedens Dictionnaire francoprovençal-français et français-francoprovençal per Domenico Stich, Tonon, Le Carré, 2003, pp. 421-464.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 (fr) Alen Fâvro, Domenico Stich, Diccionèro de fata savoyârd-francês, francês-savoyârd, Fouènant, Yoran Embanner, 2005.